Tiểu sử
Nguyễn Thị Minh Khai

Nguyễn Thị Minh Khai sinh năm 1910, quê ở xã Ninh Yên, thị xã Vinh, tỉnh Nghệ An. Thuở đi học, Minh Khai tỏ ra là một cô bé thông minh, ưa hoạt động và không chịu thua kém con trai.
Sớm được giác ngộ, 16 tuổi chị quyết đi theo con đường hoạt động cách mạng. Năm 1930, sau khi Đảng Cộng Sản ra đời chị đã được kết nạp vào Đảng và được phân công phụ trách tuyên truyền, huấn luyện đảng viên ở trường thi Bến Thủy, rồi sang Hương Cảng ( Trung Quốc ) làm ở văn phòng chi nhánh Đông Phương bộ Quốc Tế Cộng Sản, được Bác Hồ trực tiếp huấn luyện.
Do yêu cầu công tác Quốc tế, chị kiên trì học tiếng Anh, Pháp và tiếng Trung Quốc.Chị nhiều lần vượt lưới vây của mật thám, hoàn thành nhiệm vụ.
Năm 1931, chị bị bắt ở Hồng Kông, chịu sự tra tấn dã man của mật thám suốt mấy năm liền.Năm 1935, sau khi ra tù, chị được cử đi dự Đại hội Quốc tế Cộng sản tại Mát-xơ-cơ-va và vào học trường Đông Phương-Xtalin.Năm 1936 chị về nước truyền đạt chỉ thị của Quốc tế cộng sản cho ban lãnh đạo hải ngoại và sau đó được cử vào xứ ủy Nam Kỳ trực tiếp làm Bí thư thành ủy Sài Gòn-Chợ lớn, cùng các đồng chí lãnh đạo cao trào cách mạng Việt Nam 1936-1939.
Năm 1940, xứ ủy Nam Kỳ chủ trương khởi nghĩa.Họp xong thì chị địch bắt.Biết chị là cán bộ quan trọng, giặc đã dùng đủ mọi cách, mọi cực hình để bắt chị khai nhưng không có kết quả, chúng đưa chị về giam ở Khám lớn, ở đây chị vẫn liên lạc được với các đồng chí bên ngoài tiếp tục lãnh đạo đấu tranh.
Ngày 23-11-1941, cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra, quân thù vịn vào cớ cuộc khởi nghĩa hòng kết án chị và chồng chị ( anh Lê Hồng Phong, bị kết án trước đó ).Chúng bố trí để hai người nhận nhau. Không mắc mưu địch, mặc dù đã lâu không gặp mặt chồng, chị ghìm giữ tình cảm, nói với giặc : “Tôi không biết người này”.
Không khuất phục được người con gái quả cảm, cuối cùng chúng phải đưa chị và một số đồng chí khác ra tòa xử.Bọn qua tòa tuyên án : “Nguyễn Thị Minh Khai tử hình !”. Nghe mấy tiếng khủng khiếp đó, Quang Thái-người em gái của chị không ghìm được đau xót.Nguyễn Thị Minh Khai bình tĩnh an ủi và dặn em : “Thôi em cứ về đi, khóc làm gì.Chị biết nhưng không ân hận vì đã làm một việc có ích cho em.Nhờ em nuôi dạy cháu Hồng Minh cho nên người”.
Trong những ngày chờ ra trường bắn, Nguyễn Thị Minh Khai đem hết sức mình giúp đỡ chị em về những hiểu biết và kinh nghiệm hoạt động cách mạng, chị cũng tha thiết nhớ đến những người thân.Nghĩ đễn bố mẹ già, chưa giúp đỡ gì nhiều chị ngồi cắt áo tù may thành áo gối, viết thư gửi về kính biếu bố mẹ, thầm mong muốn bố mẹ già hiểu cho tấm lòng của đứa con hiếu thảo vì việc nước phải xa nhà. Nghỉ đến chồng đang bị đầy ải ngoài Côn Đảo, chị nhờ người nhắn lại lời chào